Nelson mandela biografie wikipedia
Nelson Rolihlahla Mandela was een Zuid-Afrikaans anti-apartheidsstrijder, politicus en staatsman die diende als de eerste zwarte president van Zuid-Afrika. Hij wordt wereldwijd erkend voor zijn leidende rol in de vreedzame transitie van het apartheidsregime naar een multiraciale democratie.
- Volledige naam
- Nelson Rolihlahla Mandela
- Geboortedatum
- 18 juli 1918 (Mvezo)
- Overlijdensdatum
- 5 december 2013 (Johannesburg)
- Gevangenisperiode
- 1962 - 1990 (27 jaar)
- Ambtstermijn president
- 10 mei 1994 - 14 juni 1999
- Belangrijkste onderscheiding
- Nobelprijs voor de Vrede (1993)
Achtergrond en vroege jaren
Mandela werd geboren in de koninklijke familie van de Thembu-dynastie in de toenmalige Kaapprovincie.
In 1944 sloot hij zich aan bij het African National Congress (ANC) en hielp hij bij de oprichting van de ANC Youth League. Zijn vroege politieke betrokkenheid was gericht op het bestrijden van de geïnstitutionaliseerde rassensegregatie.
Verzet en gevangenschap
Aanvankelijk was Mandela een voorstander van geweldloos verzet tegen de apartheidswetten. Na het bloedbad van Sharpeville in 1960 mede-oprichtte hij echter de militante tak Umkhonto we Sizwe om sabotageacties tegen de overheid uit te voeren.
In 1962 werd hij gearresteerd en tijdens het Rivonia-proces van 1964 veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. Hij bracht het grootste deel van zijn detentie door op Robbeneiland, waar hij uitgroeide tot een internationaal symbool van de vrijheidsstrijd.
Politieke transitie
Onder toenemende internationale druk en interne onrust werd Mandela op 11 februari 1990 vrijgelaten door president F.W. de Klerk. De daaropvolgende jaren stonden in het teken van moeizame onderhandelingen om de apartheid af te schaffen zonder een burgeroorlog te ontketenen.
Tijdens de eerste universele verkiezingen in 1994 behaalde het ANC een overweldigende meerderheid. Mandela werd vervolgens beëdigd als president van een Regering van Nationale Eenheid, waarin ook zijn voormalige tegenstanders zitting namen.
Presidentschap en beleid
Het beleid van Mandela was primair gericht op nationale verzoening en de wederopbouw van de sociale infrastructuur. Hij introduceerde de Waarheids- en Verzoeningscommissie om mensenrechtenschendingen uit het verleden te onderzoeken zonder de nadruk op vergelding.
Op sociaal-economisch gebied lanceerde zijn regering het Reconstruction and Development Programme om ongelijkheid in huisvesting en gezondheidszorg aan te pakken. Na één ambtstermijn trad hij in 1999 vrijwillig af, wat ongebruikelijk was voor Afrikaanse staatshoofden in die periode.
Nalatenschap
Na zijn presidentschap bleef Mandela actief als bemiddelaar in internationale conflicten en als pleitbezorger in de strijd tegen hiv/aids. Zijn filosofie van vergeving en dialoog blijft een fundamenteel referentiekader voor democratische processen wereldwijd.
Zie ook
- Apartheid
- African National Congress (ANC)
- F.W. de Klerk
- Robbeneiland
- Rivonia-proces
- Desmond Tutu